“Chú út mày là người nhà họ Triệu, tiền của chú ấy cũng là tiền nhà họ Triệu! Mày đừng tưởng tìm được việc rồi thì đủ lông đủ cánh. Một trăm nghìn, trước cuối tháng chuyển về.”

“Không có.”

“Mày không đưa thì tao đến công ty tìm lãnh đạo của mày!”

“Có cần con gửi địa chỉ cho mẹ không?”

Mẹ sững lại. Tôi tiếp tục:

“Đến nơi nhớ kể luôn chuyện năm đó bố mẹ không cho con học đại học, đến trường cướp sinh hoạt phí, chú út nằm viện bố mẹ không bỏ tiền.”

Bà mắng hơn mười phút. Tôi đặt điện thoại lên bàn, bật ghi âm. Ba ngày sau, chị gái gửi cho tôi một bức ảnh. Trong ảnh, chú út chống nạng đứng trước ngôi nhà cũ. Mẹ đang chỉ huy em trai khiêng giường và tủ trong phòng chú ra ngoài. Chị chỉ nhắn một câu.

“Bố mẹ muốn đuổi chú út ra ngoài, nói căn nhà cũ phải để cho Diệu Tổ cưới vợ.”

Tôi lập tức về làng ngay trong đêm. Khi đến nhà, đồ đạc của chú đã chất đầy sân. Chiếc giường gỗ chú ngủ hơn hai mươi năm bị tháo thành mấy mảnh, một chân giường đã gãy. Chiếc tủ cũ đổ bên tường, quần áo bên trong dính đầy bùn. Em trai Triệu Diệu Tổ ngồi trên bậc cửa chơi điện thoại. Mẹ thấy tôi liền đi tới.

“Về đúng lúc lắm. Em trai mày có người yêu rồi, nhà gái nói cưới xong phải có sân nhà riêng. Căn nhà cũ này dọn ra trước cho nó ở.”

“Thế chú út ở đâu?”

“Phía tây làng còn một cái chuồng bò, sửa lại là ở được.”

Tôi nhìn bố.

“Bố cũng đồng ý?”

Ông tránh ánh mắt tôi.

“Chú Ba không có gia đình, ở đâu chẳng giống nhau. Diệu Tổ còn phải nối dõi tông đường, chuyện gì cũng có nặng có nhẹ.”

Chú đứng bên tường, trong tay nắm một tờ giấy đã ố vàng.

“Căn nhà này là bố chia cho em.”

Mẹ giật lấy.

“Cái gì mà của chú? Đất nhà này ghi là nhà tổ của họ Triệu!”

Bà vừa định xé, tôi đã giữ cổ tay bà.

“Buông ra.”

“Triệu Thanh Hòa, đây là chuyện nhà họ Triệu, chưa đến lượt mày xen vào!”

“Chuyện của chú ấy chính là chuyện của con.”

Tôi rút tờ giấy ra. Đó là biên bản chia nhà từ hai mươi năm trước, trên đó có chữ ký của cán bộ làng và mấy vị trưởng bối trong họ. Ba gian phía đông thuộc về bố tôi, hai gian phía tây cùng chuồng lợn thuộc về chú út. Hai con lợn năm ấy cũng được nuôi trong cái chuồng đó. Tôi chụp lại biên bản.

“Tự ý chuyển đồ của người khác, làm hư hỏng tài sản. Nếu tiếp tục, tôi sẽ báo cảnh sát.”

Triệu Diệu Tổ đứng dậy.

“Chị hai, có cần làm căng thế không? Chẳng phải chỉ là mấy món đồ cũ nát sao?”

“Vậy thì bồi thường theo giá.”

“Em là em ruột của chị!”

“Thì sao?”

Nó nghẹn lời. Mẹ đập bàn mắng.

“Vì một người tuyệt hậu mà mày đến em trai ruột cũng không nhận nữa à!”

Mặt chú út lập tức trắng bệch. Chú hơn bốn mươi tuổi vẫn chưa kết hôn, không phải vì không có ai giới thiệu. Những năm đó, chú bán lợn rồi lại đi công trường làm thuê. Người ta hỏi chú có bao nhiêu tiền tiết kiệm, chú luôn nói phải nuôi cháu gái học xong trước đã. Đến lúc tôi tốt nghiệp, chân chú đã từng bị thương, chuyện cưới xin cũng bị lỡ mất. Tôi giơ tay tát Triệu Diệu Tổ một cái.

Cả sân lập tức yên tĩnh. Mẹ hét lên lao về phía tôi nhưng bị chị gái chặn lại.

“Mẹ, là Diệu Tổ mắng chú trước!”

“Nó nói sai à? Chú Ba vốn dĩ có con cái gì đâu!”

Tôi lấy điện thoại gọi cảnh sát.

“Có người xâm nhập nhà ở của người khác, phá hoại đồ đạc và đe dọa chủ nhà.”

Mẹ lập tức không dám động nữa. Cán bộ làng nhanh chóng tới. Nhìn thấy biên bản chia nhà, họ xác nhận ngay hai gian phía tây thuộc về chú út. Triệu Diệu Tổ miễn cưỡng khiêng đồ trở vào, đồng thời phải bồi thường tám trăm tệ tiền sửa giường. Sau khi mọi chuyện kết thúc, tôi đưa một chiếc chìa khóa cho chú.

“Cái gì đây?”

“Chung cư Cẩm Hoa ở huyện, tầng hai, hai phòng ngủ một phòng khách.”

Chú không nhận.

“Cháu lấy đâu ra nhiều tiền thế?”

“Tiền thưởng ký hợp đồng cộng với tiền cháu tiết kiệm mấy năm nay đủ trả trước. Tiền vay cháu trả.”

Tôi nhét chìa khóa vào lòng bàn tay chú.

“Chú, cháu từng nói rồi. Cháu sẽ mua cho chú một căn nhà không phải leo cầu thang.”

Chú nhìn chìa khóa, mắt đỏ dần. Mấy người đứng xem bên ngoài sân đều bàn tán. Mẹ nhìn chằm chằm chiếc chìa khóa, sắc mặt thay đổi.

“Thanh Hòa, nhà đã là mày mua thì phải cho em trai mày chứ. Chú út mày ở một mình, ở căn hai phòng ngủ chẳng phải lãng phí sao?”

Tôi cười.

“Giấy chứng nhận nhà đứng tên con, quyền cư trú đăng ký cho chú út. Không ai lấy được.”

Mẹ há miệng, không nói được câu nào. Tối hôm đó, tôi đưa chú rời khỏi căn nhà cũ. Xe vừa đến đầu làng, chị gái chạy theo, nhét cho tôi một cuốn sổ.

“Đây là sổ ghi chép chi tiêu của mẹ mấy năm nay.”

“Đưa cho em làm gì?”

Chị hạ giọng.

“Trong đó có một khoản tiền. Sau khi em đỗ đại học, huyện cấp trợ cấp cho sinh viên nghèo.”

“Bố mẹ bảo em không có khoản đó, đúng không?”

Trong sổ ghi rất rõ. Ngày 28 tháng 8, trợ cấp sinh viên mới có hoàn cảnh khó khăn: 8.000 tệ. Đầu tháng 9, mua máy tính cho Diệu Tổ: 6.200 tệ. 1.800 tệ còn lại được ghi vào mục đồ hồi môn của chị gái. Năm đó, tôi ngồi ở cửa sau căng tin dỡ rau, hai tay nứt nẻ. Để tiết kiệm hai tệ tiền xe buýt, mỗi ngày tôi đi bộ bốn mươi phút đến nhà học sinh dạy thêm.