Mẹ đưa tôi tham gia chương trình thực tế cải tạo “Một tháng sinh tồn với 400 tệ”. Ngay khi tôi bước vào căn hộ, ê-kíp chương trình đã dán sẵn nhãn cho tôi. Con cưng của hào môn. Tiểu công chúa được các anh chiều hư. Không biết tiền từ đâu mà có, chỉ biết tiêu tiền. Đạo diễn chờ quay cảnh tôi suy sụp, chờ tôi nhìn 400 tệ mà khóc, chờ tôi thốt lên một câu:
“Chừng này sao mà đủ tiêu?”
Nhưng khi những người khác mua trà sữa, gà rán đến mức chỉ còn lại số tiền một chữ số, tôi đã dùng 21,3 tệ nấu được đồ ăn cho ba ngày. MC nhìn sổ chi tiêu của tôi, ngẩn người rất lâu.
“Trước đây em từng học quản lý tài chính à?”
Tôi cúi đầu, bổ sung khoản bữa tối vào sổ.
“Không.”
“Bình thường mỗi tháng em cũng chỉ có 400 tệ.”
Trong phòng quan sát, bốn người anh của tôi lập tức bùng nổ. Anh cả:
“Mỗi tháng tôi cho em gái một triệu.”
Anh hai:
“Tôi cũng một triệu, chưa từng thiếu tháng nào.”
Anh ba:
“Tôi cho riêng tiền y tế và học tập, một triệu.”
Anh tư:
“Tôi cũng cho một triệu tiền tiêu vặt mỗi tháng, những dịp đặc biệt còn cho thêm.”
Mẹ tôi, Lâm Tri Vi, tái mét mặt.
“Mỗi tháng tôi cũng cho con bé 500 nghìn. Tổng cộng 4,5 triệu. Đến tay nó chỉ còn 400 tệ?”
1 Căn hộ của chương trình nằm trong một tòa nhà cũ ở trung tâm thành phố. Ba phòng ngủ, một phòng khách, sáu khách mời cùng ở. Chương trình cung cấp giường, nồi, bát, gia vị cơ bản cùng tiền điện nước. Mọi thứ còn lại đều phải tự giải quyết. Cố Ngôn dẫn chúng tôi tham quan phòng xong rồi công bố quy tắc:
“Khóa thanh toán bằng điện thoại, thẻ ngân hàng tạm thời được giữ lại.”
“Không được cầu cứu người nhà.”
“Không được nhận đồ ăn tiếp tế từ bên ngoài.”
“Tám giờ tối mỗi ngày công khai sổ chi tiêu.”
“Cứ ba ngày sẽ công bố bảng xếp hạng số dư.”
Anh nói xong, nhân viên đẩy đến một hàng xe nhỏ. Bên trong đều là những món đồ kích thích tiêu dùng. Phiếu trà sữa. Hộp mù. Bộ văn phòng phẩm. Đồ ăn vặt nổi tiếng trên mạng. Nến thơm. Phụ kiện nhỏ. Cố Ngôn cười nói:
“Dĩ nhiên, cuộc sống không chỉ có sinh tồn.”
“Các bạn có thể lựa chọn mua thứ mình thích.”
“Phân bổ thế nào là quyền tự do của các bạn.”
Một cô gái tên Mạnh Giai Di lập tức cầm phiếu trà sữa lên.
“Mua một tặng một này!”
Một nam sinh khác là Giang Hạo lấy hai hộp lẩu tự sôi.
“Thứ này tiện.”
Có người mua bút màu và sticker. Có người mua một gói khoai tây chiên. Tôi đứng bên cạnh, không động đậy. Những thứ ấy đều rất đẹp. Cũng rất thơm. Nhưng trong đầu tôi đã tự động bắt đầu tính toán. Một cốc trà sữa 12 tệ, đủ mua ba cân mì khô. Một hộp lẩu tự sôi 29,9 tệ, đủ tiền ăn sáng bốn ngày. Một hộp mù 35 tệ, mua được hơn hai mươi quả trứng. Tôi chia 400 tệ ra, nhét vào năm phong bì.
Cố Ngôn nhìn thấy, đi tới hỏi:
“Em đang làm gì vậy?”
Tôi cúi đầu viết chữ lên phong bì. Lương thực chính: 90. Rau củ và đạm: 140. Đi lại và liên lạc: 60. Đồ dùng hằng ngày: 40. Khẩn cấp: 70. Viết xong, tôi vẫn cảm thấy chưa chắc chắn nên lấy 20 tệ trong khoản khẩn cấp chuyển sang tiền lương thực.
“Như vậy sẽ khó tiêu lung tung hơn.”
Cố Ngôn hơi bất ngờ.
“Trước đây em từng lập ngân sách à?”
“Vâng.”
“Ai dạy em?”
Tôi khựng lại.
“Không ai cả.”
“Đói nhiều thì tự biết thôi.”
2 Trưa ngày đầu tiên, những khách mời khác đề nghị xuống dưới ăn cơm. Gần đó có một quán cơm đơn giản, trung bình mỗi người 28 tệ. Giang Hạo nói:
“Ngày đầu mà, đừng khổ quá.”
Mạnh Giai Di cũng nói:
“Sáng nay tôi chưa no, tôi muốn ăn cơm gà teriyaki.”
Mọi người đều nhìn tôi. Tôi nói:
“Tôi không đi.”
Họ sửng sốt.
“Cậu không đói à?”
Tôi nói:
“Tôi tự nấu mì.”
Giang Hạo bật cười.
“Không phải chứ, đại tiểu thư nhà họ Lâm liều vậy?”
“Ngày đầu chương trình đã bắt đầu xây hình tượng tiết kiệm rồi à?”
Tôi không giải thích. Tôi đi đến chợ rau gần đó. Anh quay phim đi theo tôi. Một giờ rưỡi chiều, chợ không còn đông lắm. Tôi không đến những sạp ở phía trước. Rau ở những sạp ấy được xếp rất đẹp, trông tươi nhưng đắt. Tôi vòng ra phía sau, tìm một cô đang chuẩn bị dọn hàng.
“Cô ơi, bó cải thìa này bao nhiêu ạ?”
“2,5 tệ.”
“Còn bó bên cạnh, lá hơi héo thì sao ạ?”
Cô ấy nhìn tôi.
“Cháu lấy à? 1,5 tệ mang đi.”
Tôi ngồi xuống lựa một chút.
“Cô cho thêm hai cọng hành được không ạ?”
Cô ấy bật cười.
“Được, được. Cô bé này biết mua đồ thật đấy.”
Tôi còn mua hai củ khoai tây, một miếng đậu phụ, sáu quả trứng và một bó mì khô. Tổng cộng hết 23,7 tệ. Trên đường về, anh quay phim hỏi:
“Em biết buổi chiều mua rau rẻ hơn à?”
Tôi gật đầu.
“Trước lúc dọn hàng còn rẻ hơn.”
“Vậy sao không đợi đến tối?”
“Buổi tối rau không còn tươi, để đến ngày mai dễ hỏng.”
Anh quay phim không hỏi nữa. Khi về căn hộ, những người khác đang ngồi trong phòng khách ăn cơm gà. Hộp dùng một lần bày đầy bàn. Mùi gà rán rất thơm. Tôi rửa rau, đun nước, cho mì vào rồi đập một quả trứng. Mạnh Giai Di vừa cắn miếng gà vừa nhìn tôi.
“Cậu thật sự chỉ ăn thế này à?”
Tôi nói:
“Đủ rồi.”
Cô ấy nhỏ giọng hỏi:
“Nhà cậu giàu như vậy, chẳng lẽ đến mì cũng từng tự nấu?”
Tôi đảo mì ra.
“Từng nấu.”