Căng tin có hai món mặn, một món rau, 5 tệ một bữa. Phụ huynh chê đắt, Phòng Giáo dục gọi tôi lên làm việc. Không có trứng hấp, phụ huynh khiếu nại, Phòng Giáo dục lại gọi tôi lên. Tôi đếm thử, một học kỳ bị gọi lên làm việc bảy lần. Đến lần thứ bảy, tôi nói thẳng:
“Căng tin đóng cửa.”
Đối phương ngây người:
“Hả?”
“Học sinh tự lựa chọn, phụ huynh hài lòng rồi chứ?”
Ngay chiều hôm đó, người phụ huynh dẫn đầu khiếu nại là người đầu tiên gọi điện tới, giọng nói cũng thay đổi hẳn:
“Có thể… mở lại căng tin được không…”
01 Khi điện thoại reo, tôi đang ngồi xổm trong bếp sau của căng tin, nhìn cô Lưu thái khoai tây sợi.
“Hiệu trưởng Thẩm, có phụ huynh khiếu nại.”
Giọng thầy Triệu từ đầu dây bên kia truyền tới, có phần dè dặt.
“Khiếu nại chuyện gì?”
“Nói cơm hộp của căng tin mình đắt quá.”
Đôi đũa trong tay tôi khựng lại.
“Một bữa bao nhiêu?”
“Năm tệ.”
“Hai món mặn, một món rau, năm tệ mà đắt?”
Thầy Triệu không lên tiếng. Tôi cúp điện thoại, đứng dậy, đầu gối phát ra một tiếng “rắc”. Căng tin được sửa lại vào mùa hè năm ngoái. Tôi chạy lên Phòng Giáo dục ba chuyến, viết bốn bản báo cáo, cuối cùng mới xin được 120.000 tệ kinh phí cải tạo. Vẫn không đủ. Tôi tự bỏ thêm 23.000 tệ.
Bếp là đồ mới, hệ thống hút khói cũng mới, tủ lạnh là đồ cũ tôi nhờ người chở về, nhưng khả năng làm lạnh không có vấn đề gì. Cô Lưu trước đây từng làm đầu bếp ở một quán ăn trong thị trấn, tay nghề không phải bàn. Tôi mời cô ấy về, lương tháng 3.500 tệ. Sổ sách nhà trường không chi nổi khoản này, tôi phải bớt từ kinh phí văn phòng. Mỗi bữa hai món mặn, một món rau, cơm ăn thoải mái. Năm tệ.
Mức giá này tôi đã tính kỹ. Thịt lợn trung bình 15 tệ nửa ký, thịt gà 12 tệ, rau xanh từ 3 đến 5 tệ. Một trăm hai mươi học sinh, riêng tiền nguyên liệu cho mỗi bữa đã hơn bốn trăm tệ. Cộng thêm lương của cô Lưu, tiền điện nước gas, mỗi tháng căng tin chắc chắn lỗ từ tám trăm đến một nghìn tệ. Phần lỗ được bù từ các khoản phí khác của nhà trường. Không bù nổi thì tôi tự bỏ tiền ra.
Năm tệ một bữa, tôi không thẹn với lòng. Người phụ huynh khiếu nại họ Tiền, tên là Tiền Phân. Con trai cô ta là Tiền Diệu Minh, học lớp bốn, ngồi hàng thứ ba. Thầy Triệu đưa biên bản khiếu nại cho tôi xem. Nguyên văn lời Tiền Phân là:
“Năm tệ một bữa, một tháng là một trăm, một học kỳ năm trăm. Điều kiện nhà tôi không tốt, có thể rẻ hơn một chút được không?”
Tôi không nói gì, đặt biên bản xuống. Trưa hôm sau, tôi sang căng tin đi một vòng. Tiền Diệu Minh bưng khay cơm, hai miếng thịt kho, một miếng gà rán, một phần cải xào, cơm chất đầy vun lên. Ăn đến mức miệng bóng mỡ. Tôi đứng bên cạnh nhìn một lúc, không làm phiền thằng bé. Về văn phòng, tôi gọi điện cho thầy Triệu.
“Chuyện này không cần trả lời nữa, cứ hoạt động bình thường.”
“Thế bên phụ huynh…”
“Bữa cơm năm tệ, tôi không thể giảm thêm. Giảm nữa thì căng tin phải đóng cửa.”
Thầy Triệu đáp một tiếng rồi cúp máy. Tôi tưởng chuyện này đến đây là xong. Ngày thứ ba, Phòng Giáo dục gọi điện tới.
“Hiệu trưởng Thẩm, có phụ huynh phản ánh vấn đề thu phí căng tin của trường chị, bên phòng muốn tìm hiểu tình hình.”
Tôi khựng mất hai giây.
“Tình hình gì?”
“Phụ huynh nói năm tệ một bữa là quá đắt, hy vọng nhà trường có thể giảm giá hoặc cung cấp bữa trưa miễn phí.”
“Hai món mặn, một món rau, năm tệ.”
Tôi lặp lại một lần.
“Tôi biết, nhưng phụ huynh đã khiếu nại thì chúng tôi phải làm theo quy trình. Hiệu trưởng Thẩm tới đây một chuyến nhé, mang theo sổ sách của căng tin.”
Tôi lấy hóa đơn mua thực phẩm, hóa đơn điện nước, bảng lương của cô Lưu bỏ vào một túi giấy kraft. Sau đó chạy xe điện tới Phòng Giáo dục. Người tiếp tôi là Tiểu Trịnh bên bộ phận dinh dưỡng. Tôi đặt túi lên bàn, lấy từng tờ ra.
“Đây là hóa đơn mua thịt lợn tháng trước, tổng cộng hai mươi ký, sáu trăm tệ.”
“Đây là thịt gà, mười hai ký rưỡi, ba trăm tệ.”
“Rau xanh, đậu phụ, trứng cộng lại bốn trăm hai mươi tệ.”
“Lương đầu bếp ba nghìn năm trăm, điện nước gas mỗi tháng sáu trăm.”
“Một trăm hai mươi học sinh, mỗi ngày một bữa trưa, một tháng hai mươi hai ngày. Thu vào mười ba nghìn hai trăm. Chi ra hơn mười bốn nghìn.”
Tôi chỉ vào con số cuối cùng.
“Mỗi tháng lỗ tám trăm đến một nghìn, tôi tự bù.”
Tiểu Trịnh xem hồi lâu rồi ngẩng đầu.
“Hiệu trưởng Thẩm, sổ sách không có vấn đề gì. Tôi sẽ báo cáo lãnh đạo.”
“Được.”
Tôi chạy xe điện trở về trường, trên đường gió rất lớn, thổi đến đau mắt. Tới cổng trường, thầy Triệu đang đứng đợi tôi.
“Thế nào rồi?”
“Không sao, chỉ làm đúng quy trình thôi.”
Thầy Triệu gật đầu, muốn nói lại thôi.
“Còn chuyện gì nữa?”
“Tiền Phân lại gọi điện.”
“Nói gì?”
“Nói con trai cô ấy không thích ăn cải xào, có thể đổi thành trứng hấp được không.”
Tôi đứng ở cổng trường, gió luồn vào cổ áo. Không nói gì. 02 Chuyện trứng hấp, tôi đã nghiêm túc suy nghĩ. Không phải không làm được. Với tay nghề của cô Lưu, hấp một bát trứng không khó. Khó là số lượng. Một trăm hai mươi học sinh, không phải ai cũng cần trứng hấp. Nếu chỉ hấp riêng cho Tiền Diệu Minh một phần, những đứa trẻ khác nhìn thấy rồi cũng đòi thì sao?