VỢ QUA ĐỜI VÌ TAI NẠN, SUỐT TÁM NĂM TÔI ĐỀU ĐẶN GỬI MẸ VỢ 3.800 TỆ MỖI THÁNG. NGÀY MẸ MẤT, LO XONG MA CHAY TÔI ĐỊNH LÁI XE VỀ THÀNH PHỐ THÌ EM VỢ GÕ CỬA KÍNH: “ANH RỂ, LÊN GÁC ĐỐI CHIẾU SỔ SÁCH CHÚT ĐI.” Chiều hôm hạ táng mẹ vợ, trời vừa tạnh mưa. Tôi quẹt hai chiếc giày da dính bùn vào gờ xi măng ven đường, mở cửa ngồi vào trong xe. Tay vừa chạm vào chìa khóa thì có tiếng gõ cửa kính.

*Cốc, cốc, cốc.* Tôi quay đầu nhìn ra, là Chu Lỗi – em trai của vợ tôi. Cổ tay áo sơ mi đen của nó vẫn còn cài một mẩu vải trắng nhỏ, mắt đỏ hoe, nhưng khuôn mặt lại không có biểu cảm gì. Tôi hạ cửa kính xe xuống.

“Sao thế em?”

Chu Lỗi không vòng vo:

“Anh rể, khoan hãy đi đã.”

“Lên gác, mình đối chiếu sổ sách chút.”

Bàn tay đang cầm vô lăng của tôi khựng lại. Mẹ vợ từ lúc nhập viện đến khi nhắm mắt xuôi tay vỏn vẹn chưa đầy hai mươi ngày. Tiền tạm ứng viện phí, tiền thuê người chăm sóc, tiền thuốc men, rồi đến áo quan, phần mộ, cỗ bàn ma chay… những khoản nào có thể thanh toán tại chỗ, cơ bản đều là tôi và Chu Lỗi cùng nhau chi trả. Tôi không hiểu còn khoản nợ nào cần phải đối chiếu nữa.

Thấy tôi im lặng, Chu Lỗi bồi thêm một câu:

“Không phải sổ sách của đám tang lần này.”

“Mà là của tám năm qua.”

Tôi ngước nhìn nó. Nó dời ánh mắt sang chỗ khác.

“Mẹ em có để lại vài thứ, cũng có những chuyện cần phải nói cho rõ ràng.”

Tôi tắt máy xe. Khoảnh khắc ấy, ý nghĩ đầu tiên bật ra trong đầu tôi không phải là tiền bạc. Mà là người vợ đã mất tám năm trước của tôi — Chu Tĩnh. *** Chu Tĩnh qua đời trong một vụ tai nạn giao thông vào mùa đông tám năm trước.

Hôm đó hơn năm giờ chiều, cô ấy còn gọi điện cho tôi, bảo công ty đột xuất phát sinh thêm việc, dặn tôi đừng đến đón, cô ấy sẽ đi nhờ xe đồng nghiệp ra trạm tàu điện ngầm rồi tự về. Cuối cuộc gọi, cô ấy còn hỏi: “Nhà mình còn giấm không anh?” Tôi bảo: “Còn nửa chai.” Cô ấy nói: “Thế em không mua nữa, tối về làm sủi cảo chấm giấm ăn.” Nửa chai giấm ấy sau đó nằm lại trong góc bếp gần nửa năm trời.

Tôi mãi không nỡ vứt đi. Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng sáu giờ hai mươi phút. Lúc tôi chạy đến bệnh viện, Chu Tĩnh đã được đưa vào phòng cấp cứu. Mẹ vợ và Chu Lỗi đến sau tôi chừng mười mấy phút. Mẹ vợ đi một đôi dép bông trong nhà, bên ngoài bọc tạm chiếc túi nilon như bao giày, chắc là vừa nghe điện thoại xong là lao thẳng ra khỏi nhà.

Câu đầu tiên bà hỏi tôi khi vừa gặp mặt là: “Tiểu Tĩnh đâu rồi con?” Tôi không sao trả lời nổi. Hơn một giờ sáng, bác sĩ bước ra. Những chuyện sau đó, suốt bao năm qua tôi thật lòng không muốn nhớ lại. Chỉ nhớ rằng sau khi nghe bác sĩ nói xong,mẹ vợ tôi khuỵu xuống, cả người trượt dần xuống đất. Tôi và Chu Lỗi mỗi người một bên đỡ lấy bà. Bà không khóc thành tiếng, chỉ nắm chặt lấy cánh tay tôi.

Móng tay bấm sâu qua lớp áo phao, đau buốt như cắm vào da thịt. Năm Chu Tĩnh ra đi, cô ấy mới ba mươi hai tuổi. Tôi ba mươi tư. Chúng tôi kết hôn sáu năm, chưa có con. Không phải là không muốn, mà mấy năm đầu bận trả nợ tiền mua nhà, đến khi cuộc sống vừa ổn định, chuẩn bị sinh con thì cô ấy lại gặp nạn.

Lo xong hậu sự cho Chu Tĩnh, suốt một thời gian dài tôi sống như một chiếc đồng hồ bị lỏng dây cót. Ngày ngày vẫn đi làm đúng giờ, ăn cơm đúng bữa, ai hỏi gì tôi cũng đáp được. Nhưng cứ hễ bước chân về đến nhà, tôi lại theo thói quen buột miệng gọi: “Chu Tĩnh, anh về rồi này.” Gọi xong mới bàng hoàng nhận ra, phòng khách tối om.

Có một lần vào siêu thị mua bàn chải đánh răng, theo thói quen tôi cầm lấy hai chiếc. Đến lúc tính tiền nhìn thấy hai chiếc bàn chải trên quầy thu ngân, tôi đứng chôn chân ở đó hồi lâu. Cô thu ngân hỏi: “Anh ơi, còn món nào nữa không ạ?” Tôi mới lẳng lặng cất bớt một chiếc về chỗ cũ. Mẹ vợ những ngày tháng ấy cũng chẳng dễ dàng gì.

Bố vợ mất sớm, Chu Tĩnh là đứa con gái duy nhất của bà, Chu Lỗi là con trai. Thời điểm đó Chu Lỗi đang làm ăn buôn bán phụ tùng ô tô ở nơi khác, mới lấy vợ được hai năm, con còn nhỏ, mỗi năm chẳng về nhà được mấy lần. Khi Chu Tĩnh còn sống, tháng nào cô ấy cũng chuyển cho mẹ hai nghìn tệ. Chuyện này tôi biết. Lần đầu tiên chuyển tiền, cô ấy còn bàn bạc với tôi:

“Lương hưu của mẹ em thấp, chân cẳng lại hay đau nhức. Bố mất sớm, mẹ quen sống tằn tiện một mình rồi. Sau này mỗi tháng em gửi mẹ hai nghìn, anh có ý kiến gì không?”

Tôi bảo: “Đó là mẹ của chúng mình, em còn phải hỏi anh làm gì?” Cô ấy cười, khẽ đá vào chân tôi một cái:

“Khéo mồm gớm.”

Tháng thứ ba sau khi Chu Tĩnh mất, vào ngày nhận lương, nhìn vào lịch sử giao dịch ngân hàng trong điện thoại, tôi đột nhiên nhớ đến chuyện này. Tôi chuyển cho mẹ vợ 3.800 tệ. Bà lập tức hoàn trả lại số tiền. Sau đó bà gọi điện cho tôi:

“Tiểu Lâm, con làm cái gì thế này?”

Tôi bảo: “Mẹ, tiền sinh hoạt phí của mẹ đấy ạ.” Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu. Bà nghẹn ngào: “Tiểu Tĩnh đã mất rồi, con với gia đình nhà này cũng…” Bà không nói hết câu. Tôi hiểu ý bà. Tôi cũng im lặng một nhịp, rồi nói: