*** Mẹ vợ sống trong khu phố cổ. Khu tập thể cũ sáu tầng, không có thang máy. Bà ở tầng bốn. Trước đây mỗi lần về thăm, chỉ cần leo đến tầng ba là tôi đã ngửi thấy mùi dầu mỡ xào nấu quen thuộc của bà. Bà biết tôi thích ăn cay nên lúc nào cũng thái sẵn một đĩa ớt chuông xào thịt. Hôm nay, khắp cầu thang chỉ toàn mùi tro vàng mã cháy dở. Nơi góc tường còn dựng hai vòng hoa tang chưa kịp dọn đi.

Tôi bước theo sau Chu Lỗi lên tầng. Cửa nhà mở toang. Trong phòng khách vẫn còn vài người bà con họ hàng. Vợ của Chu Lỗi là Triệu Phương đang lúi húi thu dọn mấy chiếc cốc giấy dùng một lần trên bàn. Thấy tôi bước vào, động tác của cô ấy khựng lại một nhịp:

“Anh rể.”

Tôi khẽ gật đầu:

“Ừ.”

Kể từ ngày Chu Tĩnh ra đi, cả gia đình họ vẫn luôn gọi tôi như thế. Tám năm trời, chưa từng thay đổi. Trên bàn trà đặt một chiếc túi tài liệu bằng nhựa màu xanh lam. Bên cạnh là một cuốn sổ tiết kiệm cũ kỹ, một chiếc máy tính cầm tay và mấy chiếc thẻ ngân hàng. Nhìn thấy những thứ này, lòng tôi chùng hẳn xuống. Chu Lỗi ngồi xuống ghế:

“Anh rể, anh ngồi đi.”

Tôi không ngồi:

“Chẳng phải chú bảo lên đối chiếu sổ sách sao? Đối chiếu đi.”

Căn phòng bỗng chốc rơi vào im lặng tuyệt đối. Một người chú họ đứng dậy bảo: “Người trong nhà các cháu tự tính toán với nhau đi nhé, chúng tôi xin phép về trước.” Hai người họ hàng khác cũng lục tục đứng lên đi theo. Chẳng mấy chốc, trong phòng khách chỉ còn lại ba người: tôi, Chu Lỗi và Triệu Phương. Triệu Phương rót cho tôi một cốc nước:

“Anh rể, anh đừng nghĩ ngợi nhiều nhé.”

Tôi liếc nhìn cô ấy:

“Mọi người bày hết những thứ này ra đây rồi, bảo tôi không nghĩ ngợi nhiều sao được?”

Chu Lỗi khẽ nhíu mày:

“Không phải theo cái nghĩa mà anh đang nghĩ đâu.”

“Thế là có ý gì, chú nói đi.”

Nó đẩy cuốn sổ tiết kiệm cũ sang phía tôi:

“Đây là của mẹ em.”

Tôi không đụng vào. Chu Lỗi lại rút ra một tờ giấy. Trên đó viết chi chít năm tháng, các mốc thời gian và những con số. Tôi chỉ cần liếc mắt một cái là nhận ra ngay những con số ấy: 3.800. Kéo dài từ tám năm trước cho đến tận năm nay. Một ngọn lửa giận vô cớ xộc thẳng lên lồng ngực tôi:

“Chú ngồi cộng lại từng đồng tiền sinh hoạt phí tôi gửi cho mẹ chú đấy à?”

Chu Lỗi đáp: “Vâng.”

“Ý chú là sao đây?”

“Anh rể, anh cứ nghe em nói hết đã.”

“Chú nói đi.”

Nó cầm chiếc máy tính lên, bấm lách cách vài cái:

“Những năm qua cơ bản tháng nào cũng là 3.800, ở giữa có mấy đợt Tết anh chuyển thêm, với cả lần mẹ mổ anh có đưa hai mươi nghìn.”

Tôi nhìn chằm chằm vào nó:

“Những khoản đó tự tôi nhớ rõ.”

“Không phiền chú phải tính hộ tôi.”

Mặt Chu Lỗi hơi cứng lại:

“Em bắt buộc phải tính cho thật rõ ràng.”

“Tại sao?”

Nó không trả lời. Triệu Phương đứng bên cạnh khẽ kéo áo chồng, nói nhỏ: “Anh rể, anh cứ ngồi xuống nói chuyện đã.” Tôi vẫn đứng trơ ra đó. Tám năm qua, tôi hiếm khi đỏ mặt tía tai với Chu Lỗi. Thậm chí có thể nói, mối quan hệ giữa chúng tôi chưa từng xấu đi. Hai năm đầu sau khi Chu Tĩnh mất, mỗi lần về quê nó đều rủ tôi đi uống rượu. Uống say rồi, nó lại gục đầu khóc nức nở:

“Anh rể ơi, chị em mới ba mươi hai tuổi…”

Tôi cũng khóc theo nó. Hai thằng đàn ông to xác ngồi bên quán nướng vỉa hè, mỗi người một chai bia, chẳng ai khuyên can nổi ai. Về sau thời gian trôi qua lâu dần, chúng tôi ít khi nhắc đến Chu Tĩnh nữa. Mỗi dịp lễ Tết tôi về thăm mẹ vợ, gặp gia đình Chu Lỗi ở nhà, tôi cũng thường mua quà cho con trai nó là bé Chu Hạo.

Từ hồi thằng bé học tiểu học cho đến tận lúc lên cấp hai, giày thể thao, cặp sách, máy chơi game… tôi mua cho nó không biết bao nhiêu thứ. Chu Lỗi cũng chẳng phải người vô tình. Bố đẻ tôi đi mổ đục thủy tinh thể, nó biết chuyện liền gọi điện hỏi thăm chu đáo. Tôi đổi xe ô tô, nó còn nhờ bạn bè làm bảo hiểm tìm gói ưu đãi nhất cho tôi. Bởi vậy, tôi không tài nào hiểu nổi.

Tại sao mẹ vừa mới hạ táng xong xuôi, nó lại lôi máy tính ra đặt trước mặt tôi thế này? Ý nghĩ tồi tệ nhất mà tôi không bao giờ muốn tin, cuối cùng vẫn cứ ngoi lên trong đầu. Phải chăng nó nghĩ bao năm qua tôi đưa tiền cho bà cụ là quá ít? Hay là nó cho rằng bao năm qua miệng tôi gọi bà một tiếng mẹ, nhưng thực chất tôi vẫn còn nợ nần gì nhà họ Chu này? Tôi nhìn chằm chằm vào tờ giấy ghi chép:

“Chu Lỗi, nếu chú cảm thấy khoản tiền nào không thỏa đáng, cứ nói thẳng ra.”

Nó ngẩng đầu lên:

“Không phải là không thỏa đáng.”

“Thế thì là cái gì?”

“Là quá nhiều.”

Tôi sững người. Chu Lỗi cúi gầm mặt xuống, mấy đầu ngón tay vò nát mép tờ giấy:

“Những năm qua, mẹ em căn bản không tiêu hết số tiền đó.”

Tôi nghe mà không hiểu:

“Ý chú là sao?”

Chu Lỗi lật mở cuốn sổ tiết kiệm. Bên trong kẹp một tờ sao kê ngân hàng in dài dằng dặc:

“Mỗi tháng anh chuyển 3.800, tiền lương hưu của mẹ sau này tăng lên hơn ba nghìn một chút. Mẹ uống thuốc, mua thức ăn, tiền điện tiền nước… thực ra chẳng tốn bao nhiêu cả.”

“Em đã bảo mẹ đừng nhận tiền của anh nữa, nhưng mẹ không chịu nghe.”

Tôi cười khẩy một tiếng:

“Bây giờ chú mới nói với tôi chuyện này à?”

“Em không có ý trách anh.”