Tân binh vừa vào doanh trại, bộ quân phục rằn ri còn cứng đến mức cọ rát cả cổ. Doanh trưởng đứng trước hàng ngũ hỏi: “Ai biết nấu ăn? Biết thái rau, nhào bột, xào chảo lớn đều tính.” Tôi giơ tay nói: “Bố tôi mở quán ăn, tôi theo làm việc suốt sáu năm.” Cả tiểu đội lập tức cười ồ lên. Họ đều cho rằng tôi muốn vào phân đội hậu cần để né tránh những bài huấn luyện lăn lộn của tân binh.

Đến buổi tối ở ký túc xá, Lưu Khải cố tình vỗ vai tôi trêu chọc: “Người anh em, bàn tính của cậu gõ còn kêu to hơn cả cái xẻng xào rau nhỉ.” Tôi ngượng ngùng, không thốt ra được lời nào. Chỉ có Tiểu đội trưởng Chu gõ gõ vào khung giường: “Biết gì báo nấy, không có gì đáng xấu hổ.” Tôi cứ ngỡ chuyện này rồi sẽ trôi qua.

Không ngờ 26 ngày sau, bộ tư lệnh sư đoàn trực tiếp ra lệnh điều động, điểm danh đích danh muốn tôi sang đó. Tôi sững sờ tại chỗ. Những kẻ từng cười nhạo tôi đứng phía sau, tất cả đều im bặt. 01 Cổ áo quân phục rằn ri cứ như giấy nhám. Tôi cố kéo mạnh hai cái, cổ đã bị cọ ra một vệt đỏ.

Cái nắng tháng Chín độc lắm, trên sân tập hơn ba trăm tân binh ngồi trên ghế đẩu nhỏ, tay đầy bụi bẩn do khuân vác hành lý. Doanh trưởng đứng trước đội ngũ. Khoảng bốn mươi tuổi, giọng nói to như cái loa phóng thanh.

“Hôm nay nắm bắt tình hình, có ai trước đây từng làm công việc hậu cần không? Thái rau, nhào bột, xào chảo lớn, đều tính.”

Bên dưới không ai lên tiếng. Hơn ba trăm đôi mắt liếc nhìn nhau. Tôi do dự hai giây rồi giơ tay lên.

“Báo cáo, bố tôi mở quán ăn, tôi theo làm bếp từ năm mười hai tuổi, làm được sáu năm.”

Vừa dứt lời, phía sau truyền đến những tiếng cười thầm. Không phải một hai người, mà là cả một vùng. Người thì bịt miệng, người thì dùng khuỷu tay hích người bên cạnh. Tôi nghe thấy một giọng nói thấp từ phía sau bên trái: “Ông bạn này, ngày đầu tiên đã nhắm thẳng vào phân đội hậu cần rồi.” Doanh trưởng thì không biểu lộ cảm xúc gì, cầm bút ghi vào sổ.

“Trung đội 3, tiểu đội 2, Tống Viễn Châu. Được rồi, còn ai nữa không?”

Không còn ai giơ tay. Cả sân tập chỉ có mình tôi. Sau khi giải tán đi về ký túc xá, tôi có thể cảm nhận được những ánh mắt từ trước, sau, trái, phải. Không phải là ác ý, mà là cảm giác khó chịu hơn cả ác ý. Đó là kiểu ánh mắt “xem kìa, kẻ thông minh”. Như thể tôi vừa làm một việc gì đó đặc biệt khôn ngoan nhưng lại đặc biệt hèn nhát. Tôi cúi đầu, siết chặt dây đeo ba lô, không nói một lời.

Ký túc xá ở tầng hai, phòng tám người. Giường sắt, chăn xanh được gấp vuông vức như miếng đậu phụ. Vị trí của tôi là giường tầng dưới cạnh cửa sổ, vừa đặt đồ xuống, người ở giường trên đối diện đã ló đầu xuống. Lưu Khải. Người Hà Bắc, cao hơn một mét tám, giọng còn to hơn cả Doanh trưởng .

“Người anh em, cậu chính là cái cậu biết nấu ăn đó hả?”

Tôi gật đầu.

“Được đấy, bọn tôi ở đây còn đang tính xem làm sao vượt qua ba tháng này, cậu thì đi một bước đến nơi luôn — phân đội hậu cần, không phải chạy năm cây, không phải bò trườn, ngày ngày thái rau xào cơm, sướng nhất rồi.”

Hắn nói xong, cả ký túc xá đều cười. Người giường trên cười, người đối diện cười, ngay cả những người ở tiểu đội bên cạnh đi ngang qua cũng ghé đầu vào xem. Tôi há miệng, muốn nói tôi không có ý đó. Nhưng lời nói nghẹn lại ở cổ họng, không tài nào thốt ra được. Càng giải thích càng giống như chột dạ. Tôi dứt khoát không nói nữa, ngồi xổm xuống sắp xếp tủ đồ.

“Cậu đừng ngại,” Lưu Khải từ giường trên nhảy xuống, vỗ vai tôi, “Nếu tôi có tay nghề này, tôi cũng giơ tay, ai ngốc mới đi bò trong bùn, đúng không?”

Lại một trận cười nữa. Tôi nắm chặt cái cốc đánh răng trong tay, khớp ngón tay trắng bệch. Đúng lúc này, chiếc giường cạnh cửa vang lên một tiếng. Tiểu đội trưởng Chu gõ vào khung giường.

“Làm cái gì đấy?”

Tiếng cười lập tức nhỏ lại. Tiểu đội trưởng Chu ngoài ba mươi, da đen, hốc mắt sâu, cơ bắp trên cánh tay làm căng cả ống tay áo, nhìn qua là biết người đã ở trong quân ngũ nhiều năm. Anh không ngẩng đầu, vẫn đang gấp quần áo.

” Doanh trưởng hỏi biết gì thì báo nấy, có gì mà buồn cười?”

Không ai đáp lời.

“Giấu giếm không dám nói, cái đó mới gọi là mất mặt.”

Lưu Khải ngượng nghịu sờ mũi, “Tiểu đội trưởng, tôi chỉ đùa chút thôi —”

“Đùa?”

Tiểu đội trưởng Chu ngẩng đầu nhìn hắn một cái. Chỉ một cái nhìn. Lưu Khải nuốt nửa câu sau vào trong, leo tót lên giường mình. Ký túc xá yên tĩnh trở lại. Tôi đặt cốc đánh răng vào tủ, đóng cửa lại. Tay vẫn còn run. Không phải vì tức, mà là vì kìm nén. 02 Ngày thứ hai bắt đầu huấn luyện chính thức. Năm giờ rưỡi sáng, tiếng còi báo thức vang lên, tất cả mọi người bật dậy như lò xo.

Mặc quần áo, gấp chăn, vệ sinh cá nhân, trong vòng bảy phút phải đứng sẵn dưới lầu. Tôi xếp thứ ba xuống lầu. Lưu Khải xếp cuối cùng. Chăn gấp không chuẩn, bị Tiểu đội trưởng Chu gọi về gấp lại hai lần. Buổi sáng là huấn luyện đội ngũ, đứng nghiêm. Cái nắng tháng Chín dội thẳng xuống đỉnh đầu. Mồ hôi chảy từ vành mũ xuống, chảy vào mắt, cay xè. Không được cử động. Không được lau.

Bên cạnh có người lung lay một cái, tiếng của trung đội trưởng lập tức vang lên.

“Động cái gì mà động! Lung lay nữa thì cộng thêm mười phút!”